- Xây giá trị - Dựng niềm tin
- Giải pháp xử lý môi trường toàn diện
- Đồng hành cùng công trình bền vững
- Tư vấn môi trường & kỹ thuật chuyên sâu
Từ tách rác, điều hòa, xử lý hóa lý, xử lý sinh học tới khử trùng và xử lý bùn: năm bước nền tảng giúp nước thải nhà máy đạt quy chuẩn trước khi xả thải.
Nước thải công nghiệp là một trong những nguồn gây ô nhiễm lớn nhất đối với sông ngòi, kênh rạch quanh các khu sản xuất. Mỗi ngành nghề tạo ra loại nước thải có đặc tính riêng: nước thải dệt nhuộm đậm màu và nhiều hóa chất, nước thải chế biến thực phẩm giàu chất hữu cơ, nước thải xi mạ chứa kim loại nặng, nước thải sản xuất giấy nhiều chất rắn lơ lửng. Dù khác nhau, hầu hết các hệ thống xử lý đều được xây dựng dựa trên một khung quy trình chung gồm năm bước.
Hiểu được khung quy trình này giúp chủ doanh nghiệp, cán bộ môi trường và người vận hành dễ dàng làm việc với đơn vị tư vấn thiết kế, kiểm soát chi phí đầu tư và phát hiện sớm sự cố trong quá trình vận hành.
Không có một hệ thống xử lý nào phù hợp cho mọi nhà máy. Bước chuẩn bị quan trọng nhất là lấy mẫu và phân tích đặc tính nước thải đầu vào: lưu lượng trung bình và cao điểm, pH, nhiệt độ, COD, BOD, chất rắn lơ lửng, tổng nitơ, tổng phốt pho, dầu mỡ, kim loại nặng và các chỉ tiêu đặc thù của ngành. Kết quả này cần đối chiếu với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp và yêu cầu đấu nối của khu công nghiệp nơi nhà máy hoạt động.
Từ đó, đơn vị thiết kế mới lựa chọn được công nghệ, kích thước bể và thiết bị phù hợp. Bỏ qua bước này, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng hệ thống quá nhỏ không đáp ứng được lưu lượng, hoặc quá lớn gây lãng phí vốn đầu tư.
Nước thải từ các xưởng sản xuất trước tiên đi qua song chắn rác hoặc máy tách rác để loại bỏ vải vụn, bao bì, mảnh nhựa và các vật thể có kích thước lớn. Những vật này nếu lọt vào hệ thống sẽ làm tắc bơm, hỏng cánh khuấy và giảm tuổi thọ thiết bị.
Với nước thải nhiều dầu mỡ như từ nhà ăn, xưởng cơ khí hay chế biến thực phẩm, bể tách dầu được bố trí ngay sau đó. Dầu mỡ nhẹ hơn nước nổi lên bề mặt và được gạt ra ngoài, tránh tạo màng bao phủ làm giảm hiệu quả các công đoạn phía sau. Một số hệ thống có thêm bể lắng cát để giữ lại cát sỏi, mạt kim loại có tỷ trọng lớn.
Sản xuất hiếm khi đều đặn suốt cả ngày. Có lúc xả nhiều, có lúc gần như không có nước thải; có ca vệ sinh thiết bị làm nồng độ ô nhiễm tăng vọt. Bể điều hòa đóng vai trò như một bộ đệm, gom nước thải lại, khuấy trộn hoặc sục khí để ổn định lưu lượng và nồng độ trước khi bơm đều sang các công đoạn tiếp theo.
Tại đây, pH cũng thường được điều chỉnh về khoảng thích hợp bằng hóa chất. Một bể điều hòa đủ dung tích giúp toàn bộ hệ thống vận hành ổn định, tránh hiện tượng sốc tải làm chết vi sinh ở bước xử lý sinh học.
Công đoạn hóa lý tập trung loại bỏ chất rắn lơ lửng, độ màu, kim loại nặng và một phần chất hữu cơ khó phân hủy. Nước thải được châm hóa chất keo tụ để trung hòa điện tích của các hạt nhỏ, sau đó thêm chất trợ keo tụ giúp chúng kết lại thành bông cặn lớn. Bông cặn được tách ra ở bể lắng hoặc bằng phương pháp tuyển nổi.
Với nước thải chứa kim loại nặng, người ta thường nâng pH để kết tủa kim loại dưới dạng hydroxit rồi lắng tách. Với nước thải có màu đậm hoặc chất độc khó phân hủy, có thể áp dụng thêm quá trình oxy hóa nâng cao. Liều lượng hóa chất cần được xác định qua thí nghiệm thực tế để vừa đạt hiệu quả, vừa không lãng phí.
Đây là trái tim của phần lớn hệ thống xử lý nước thải. Vi sinh vật sử dụng chất hữu cơ trong nước làm thức ăn, chuyển hóa chúng thành khí và sinh khối, đồng thời loại bỏ nitơ, phốt pho. Tùy đặc tính nước thải, hệ thống có thể dùng công nghệ yếm khí cho nước thải nồng độ hữu cơ rất cao, kết hợp với thiếu khí và hiếu khí để xử lý triệt để.
Các công nghệ phổ biến hiện nay gồm bùn hoạt tính truyền thống, bể phản ứng theo mẻ, giá thể vi sinh di động và màng lọc sinh học. Mỗi công nghệ có ưu nhược điểm riêng về diện tích, chi phí đầu tư, điện năng và yêu cầu trình độ vận hành.
Sau bể sinh học, nước đi qua bể lắng thứ cấp để tách bùn vi sinh. Một phần bùn được tuần hoàn trở lại, phần dư được đưa sang khu xử lý bùn.
Nước sau lắng được khử trùng bằng hóa chất hoặc tia cực tím để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh trước khi xả ra nguồn tiếp nhận hoặc đấu nối vào hệ thống thu gom chung của khu công nghiệp. Với những nơi yêu cầu cao hoặc có nhu cầu tái sử dụng nước cho tưới cây, vệ sinh nhà xưởng, có thể bổ sung lọc áp lực, lọc than hoạt tính hoặc lọc màng.
Bùn thải từ các bể lắng được cô đặc, ép tách nước để giảm thể tích. Tùy thành phần, bùn có thể là chất thải thông thường hoặc chất thải nguy hại, và cần được phân định, chuyển giao cho đơn vị được cấp phép xử lý. Đây là khâu nhiều doanh nghiệp còn xem nhẹ, để bùn tồn đọng lâu ngày gây mùi và rủi ro rò rỉ.
Cuối cùng là giám sát. Doanh nghiệp cần quan trắc nước thải định kỳ theo giấy phép môi trường, một số trường hợp phải lắp đặt trạm quan trắc tự động, liên tục truyền số liệu về cơ quan quản lý. Sổ nhật ký vận hành ghi lại lưu lượng, hóa chất sử dụng, sự cố và biện pháp khắc phục là công cụ quan trọng giúp kiểm soát chất lượng nước đầu ra.
Một hệ thống thiết kế tốt vẫn có thể hoạt động kém nếu không được bảo trì. Bơm, máy thổi khí, đĩa phân phối khí, cảm biến đo pH và oxy hòa tan đều cần được kiểm tra, vệ sinh và thay thế theo lịch. Đào tạo người vận hành hiểu nguyên lý từng bể giúp họ chủ động xử lý khi chất lượng nước thay đổi bất thường thay vì chờ đến lúc kết quả quan trắc vượt chuẩn.
Môi Trường Xanh AIVA cung cấp dịch vụ khảo sát, thiết kế, thi công, cải tạo và bảo trì hệ thống xử lý nước thải công nghiệp, cùng dịch vụ quan trắc và tư vấn hồ sơ môi trường. Liên hệ hotline 0703 270 450 hoặc email lienhe@aivatech.vn để đội ngũ kỹ sư đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp tối ưu cho nhà máy của bạn.
Quét mã bằng camera điện thoại để mở trang này
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
